Keradangan Dalam Tubuh Yang Selalu Kita Tak Sedar

Keradangan Dalam Tubuh Yang Selalu Kita Tak Sedar.

Ramai orang sangka badan hanya bermasalah bila sudah rasa sakit.

Bila dada mula sempit, bila kepala selalu pening, bila badan cepat letih, bila gula darah mula naik, bila tekanan darah tak stabil, atau bila doktor mula sebut tentang risiko jantung dan strok, barulah kita mula beri perhatian.

Sedangkan dalam banyak keadaan, masalah kesihatan tidak bermula secara tiba tiba.

Ia biasanya bermula lebih awal, dalam bentuk keradangan halus yang berlaku secara senyap dalam tubuh.

Keradangan ini tidak semestinya membuat kita demam. Tidak semestinya membuat kita sakit. Tidak semestinya membuat kita rasa ada sesuatu yang salah.

Sebab itu ramai orang boleh rasa sihat, masih boleh bekerja, masih boleh makan seperti biasa, tetapi dalam tubuh sebenarnya sudah ada proses keradangan yang sedang berjalan perlahan lahan.

Salah satu cara untuk mengetahui keadaan ini ialah melalui ujian darah yang dipanggil hsCRP.

Apa Itu hsCRP?

hsCRP bermaksud high sensitivity C reactive protein.

Ia adalah sejenis protein yang dihasilkan oleh hati apabila tubuh mengalami keradangan.

Perkataan “high sensitivity” bermaksud ujian ini lebih sensitif berbanding ujian CRP biasa. Ia boleh mengesan keradangan tahap rendah yang mungkin belum menunjukkan simptom jelas.

Inilah sebabnya hsCRP sering digunakan sebagai salah satu petunjuk awal untuk menilai tahap keradangan dalam tubuh, terutamanya yang berkait dengan risiko penyakit kronik seperti penyakit jantung, strok, diabetes, obesiti, masalah metabolik dan kerosakan salur darah.

Secara mudah, hsCRP bukan ujian untuk mencari satu penyakit tertentu.

Ia lebih kepada penanda bahawa tubuh sedang berada dalam keadaan meradang.

Kenapa Keradangan Ini Berbahaya?

Keradangan sebenarnya bukan perkara buruk jika berlaku pada masa yang betul.

Contohnya bila kita luka, badan akan menghasilkan keradangan untuk melawan kuman dan memulakan proses penyembuhan.

Itu keradangan yang normal.

Masalah bermula apabila keradangan berlaku terlalu lama, terlalu kerap, atau tidak pernah benar benar reda.

Inilah yang dipanggil keradangan kronik tahap rendah.

Keradangan jenis ini boleh merosakkan tubuh secara perlahan.

Pada salur darah, contohnya, keradangan boleh menyebabkan lapisan dalam salur darah menjadi tidak stabil. Bila lapisan ini terganggu, kolesterol dan bahan lain lebih mudah melekat. Lama kelamaan, plak boleh terbentuk.

Bila plak semakin banyak, salur darah boleh menjadi sempit. Jika plak pecah atau berlaku sumbatan, risiko serangan jantung dan strok akan meningkat.

Sebab itu penting untuk faham bahawa masalah jantung dan strok bukan hanya tentang kolesterol semata mata.

Keradangan juga memainkan peranan besar.

Macam Mana Nak Tahu Keradangan Dalam Tubuh?

Cara paling mudah ialah melalui ujian darah.

Ujian utama yang boleh dibuat ialah:

hsCRP

Untuk gambaran yang lebih lengkap, sebaiknya hsCRP dibuat bersama beberapa ujian lain seperti:

Fasting Blood Sugar

Untuk melihat bacaan gula puasa.

HbA1c

Untuk melihat purata gula darah selama lebih kurang tiga bulan.

Lipid Profile

Untuk melihat kolesterol keseluruhan, LDL, HDL dan triglyceride.

Full Blood Count

Untuk melihat tanda jangkitan, anemia atau perubahan sel darah.

Liver Function Test

Untuk melihat fungsi hati kerana hati sangat berkait dengan metabolik dan keradangan.

Kidney Function Test

Untuk menilai fungsi buah pinggang, terutama bagi mereka yang ada diabetes, darah tinggi atau mengambil ubat tertentu.

Bila semua ini dilihat bersama, barulah kita dapat gambaran yang lebih tepat.

Jangan hanya tengok satu angka sahaja.

Bacaan hsCRP: Apa Maksudnya?

Secara umum, bacaan hsCRP boleh difahami begini:

Kurang daripada 1.0 mg/L

Biasanya dianggap risiko rendah.

1.0 hingga 3.0 mg/L

Menunjukkan risiko sederhana atau ada keradangan tahap rendah.

Lebih daripada 3.0 mg/L

Menunjukkan risiko lebih tinggi dan keradangan lebih aktif.

Namun bacaan ini perlu dibaca dengan bijak.

Kalau seseorang baru lepas demam, batuk, selesema, luka, sakit gigi, jangkitan kencing, kecederaan, atau baru buat senaman berat, hsCRP boleh naik sementara.

Sebab itu kalau bacaan tinggi, jangan terus panik. Kena lihat keadaan tubuh ketika ujian dibuat.

Jika ada jangkitan atau sakit sementara, biasanya lebih baik ulang semula ujian selepas tubuh pulih, contohnya dua hingga tiga minggu kemudian.

Di Mana Boleh Buat Ujian Ini?

Di Malaysia, ujian hsCRP boleh dibuat di banyak tempat.

Boleh buat di klinik swasta biasa jika klinik tersebut bekerjasama dengan makmal.

Boleh juga terus buat di makmal swasta seperti BP Healthcare, Pathlab, Gribbles atau makmal diagnostik lain.

Sesetengah hospital swasta juga ada menyediakan ujian ini dalam pakej pemeriksaan kesihatan.

Untuk hospital kerajaan, biasanya perlu melalui doktor dan bergantung kepada penilaian klinikal. Ia mungkin lebih murah, tetapi tidak semestinya boleh terus buat atas permintaan sendiri.

Cara paling mudah ialah hubungi klinik atau makmal dan tanya:

“Saya nak buat ujian hsCRP. Ada tak? Berapa harga kalau buat sekali dengan lipid profile, HbA1c dan gula puasa?”

Berapa Anggaran Kos?

Kos bergantung kepada tempat dan pakej.

Untuk hsCRP sahaja, anggaran biasa sekitar RM50 hingga RM120.

Jika buat sekali dengan pemeriksaan darah asas seperti gula, kolesterol, fungsi hati, fungsi buah pinggang dan HbA1c, kos mungkin sekitar RM150 hingga RM400, bergantung kepada pakej dan makmal.

Biasanya lebih berbaloi ambil pakej pemeriksaan darah lengkap, sebab hsCRP lebih bermakna bila dibaca bersama bacaan lain.

Berapa Kerap Perlu Buat?

Kalau seseorang sihat dan hanya mahu buat pemeriksaan pencegahan, boleh buat setahun sekali.

Kalau ada berat badan berlebihan, perut buncit, gula borderline, kolesterol tinggi, tekanan darah tinggi, sejarah keluarga penyakit jantung atau strok, lebih baik buat setiap enam bulan sekali.

Kalau bacaan hsCRP tinggi, contohnya lebih daripada 3.0 mg/L, dan tiada jangkitan sementara, boleh ulang semula selepas satu hingga tiga bulan selepas buat perubahan gaya hidup atau rawatan yang sesuai.

Yang penting bukan sekadar baca sekali.

Kena tengok trend.

Kalau dulu 5.0, kemudian turun jadi 2.5, itu petanda baik.

Kalau makin lama makin naik, itu tanda tubuh masih berada dalam keadaan keradangan.

Apa Punca hsCRP Boleh Tinggi?

Antara punca biasa ialah:

Gula darah tidak stabil.

Berat badan berlebihan, terutama lemak di bahagian perut.

Kolesterol dan triglyceride tinggi.

Kurang tidur.

Stress berpanjangan.

Makanan tinggi gula, minyak terproses dan makanan segera.

Kurang bergerak.

Jangkitan gigi atau gusi.

Masalah usus.

Merokok.

Tekanan darah tinggi.

Penyakit autoimun.

Jangkitan tersembunyi.

Sebab itu bila hsCRP tinggi, kita jangan hanya tanya “supplement apa nak makan?”

Soalan yang lebih penting ialah:

“Apa punca keradangan dalam tubuh saya?”

Kalau Bacaan hsCRP Tinggi, Apa Perlu Buat?

Pertama, lihat dahulu sama ada ada jangkitan atau masalah sementara.

Kalau sedang demam, batuk, sakit tekak, sakit gigi, luka, atau baru lepas sakit, tunggu pulih dahulu dan ulang ujian.

Kedua, baca bersama keputusan darah lain.

Kalau hsCRP tinggi bersama HbA1c tinggi, fokus utama ialah kawal gula dan rintangan insulin.

Kalau hsCRP tinggi bersama triglyceride tinggi dan HDL rendah, itu menunjukkan masalah metabolik.

Kalau hsCRP tinggi bersama LDL tinggi, tekanan darah tinggi atau sejarah keluarga penyakit jantung, perlu ambil serius risiko salur darah.

Kalau hsCRP tinggi bersama sel darah putih tinggi, mungkin ada jangkitan atau keradangan aktif yang perlu dinilai doktor.

Ketiga, mula baiki asas tubuh.

Ini termasuk pemakanan, tidur, pergerakan, berat badan, stress dan kesihatan usus.

Langkah Asas Untuk Turunkan Keradangan

Kurangkan gula dan minuman manis.

Kurangkan makanan proses, makanan segera dan minyak yang digunakan berulang kali.

Banyakkan makanan sebenar seperti sayur, protein berkualiti, ikan, telur, kekacang yang sesuai, buah rendah gula dan makanan tinggi serat.

Berjalan setiap hari sekurang kurangnya 20 hingga 30 minit jika mampu.

Tidur cukup dan cuba tidur pada waktu yang konsisten.

Kurangkan makan lewat malam.

Jaga kesihatan gigi dan gusi kerana keradangan mulut boleh menyumbang kepada keradangan seluruh tubuh.

Kurangkan stress kerana hormon stres yang tinggi boleh mengekalkan keradangan.

Turunkan berat badan jika ada lemak visceral atau perut buncit.

Kadang kadang penurunan berat badan yang sederhana pun boleh beri kesan besar kepada bacaan keradangan.

Supplement Yang Boleh Dipertimbangkan

Supplement bukan pengganti rawatan doktor dan bukan jalan pintas.

Tetapi dalam keadaan tertentu, ia boleh membantu menyokong tubuh.

Antara yang biasa digunakan untuk sokongan keradangan ialah:

Omega 3

Boleh membantu menyokong kesihatan jantung, salur darah dan keradangan. Pilih yang menyatakan kandungan EPA dan DHA dengan jelas.

Vitamin D3

Ramai orang rendah vitamin D tanpa sedar. Vitamin D berkait dengan sistem imun dan keradangan. Lebih baik periksa bacaan vitamin D dahulu jika mampu.

Magnesium

Membantu sistem saraf, tidur, otot dan tekanan tubuh. Sesuai untuk mereka yang mudah stress atau tidur kurang berkualiti.

Curcumin

Ekstrak kunyit yang lebih pekat. Ia sering digunakan sebagai sokongan anti keradangan, tetapi perlu berhati hati jika mengambil ubat cair darah atau ada masalah hempedu.

Probiotik atau sokongan usus

Berguna jika ada masalah usus, kembung, sembelit, cirit birit berulang atau selepas antibiotik.

Vitamin C

Menyokong sistem imun dan pemulihan tisu, tetapi dos perlu sesuai dengan keadaan tubuh.

Yang penting, jangan ambil semua sekali tanpa tujuan.

Pilih berdasarkan keadaan diri, ubat yang sedang diambil dan nasihat pengamal kesihatan.

Jika seseorang sedang mengambil ubat cair darah, ubat jantung, ubat diabetes, ubat tekanan darah, sedang hamil, ada penyakit buah pinggang, penyakit hati atau sedang rawatan kanser, bincang dahulu dengan doktor sebelum mengambil supplement.

Bila Perlu Jumpa Doktor?

Perlu dapatkan pemeriksaan doktor jika hsCRP tinggi berulang kali, terutama jika lebih daripada 3.0 mg/L tanpa sebab jelas.

Lebih penting lagi jika ada tanda seperti sakit dada, sesak nafas, cepat penat luar biasa, kebas sebelah badan, tekanan darah tinggi, gula tinggi, kolesterol tinggi, berat badan naik mendadak, demam berpanjangan, sakit sendi, bengkak badan atau sejarah keluarga penyakit jantung dan strok.

hsCRP bukan untuk menakutkan.

Ia untuk memberi peluang bertindak lebih awal.

Kesimpulan

Keradangan dalam tubuh boleh berlaku secara senyap.

Seseorang boleh rasa sihat, tetapi bacaan darah menunjukkan tubuh sedang berada dalam keadaan tertekan.

hsCRP adalah salah satu ujian yang boleh membantu mengesan keadaan ini lebih awal.

Namun hsCRP tidak boleh dibaca secara bersendirian. Ia perlu dilihat bersama gula darah, HbA1c, lipid profile, tekanan darah, berat badan, gaya hidup dan simptom keseluruhan.

Jika bacaan tinggi, jangan panik.

Semak punca, ulang ujian jika perlu, baiki gaya hidup, kawal gula, turunkan berat badan jika perlu, jaga tidur, kurangkan stress, gerakkan badan dan dapatkan nasihat doktor jika bacaan kekal tinggi.

Kesihatan bukan hanya tentang merawat bila sudah sakit.

Kesihatan yang sebenar bermula apabila kita belajar membaca tanda awal tubuh sebelum masalah menjadi besar.

Sekian. Moga bermanafaat.

Sumber dari Mohd Nizam